Czym jest Czarna Lista? I jak sprawdzić czy na niej jesteś!

Czym jest Czarna Lista? Sprawdź czy na niej jesteś!

Od przyszłego roku ma funkcjonować kompatybilny system informacji o dłużnikach prywatnych i publiczno-prawnych. Tak zwane Czarne listy dłużników, którymi będą bezpłatnie wymieniać się Ministerstwo Finansów i Biuro Informacji Gospodarczej (BIG).

Co to jest Czarna Lista?

Jest to potoczna nazwa Rejestru Dłużników BIG. Na tą listę zadłużeń wobec fiskusa trafią podatnicy, których roczne zadłużenie wobec jednego wierzyciela (urzędu skarbowego lub celnego) przekroczy 500 zł i nie zostanie spłacone w ciągu 30 dni od wezwania.

Jaka instytucja sporządza rejestr długów?

Krajowy Rejest Dłużników Biuro Informacji Gospodarczej SA sporządzają informacje o zadłużeniu wszystkich podmiotów gospodarczych. Od jednoosobowych firm, poprzez małe i średnie przedsiębiorstwa po wielkie korporacje. KRD BIG SA stworzył system wymiany informacji gospodarczych łączący wszystkie gałęzie gospodarki. Od 14 czerwca 2010 r., po zmianie przepisów, z usług Krajowego Rejestru Długów mogą korzystać także osoby fizyczne, gminy i wtórni wierzyciele. Wiedza ta będzie także sprzedawana przedsiębiorcom.

Kto może znaleźć się na czarnej liście dłużników?

Każdy. Na liście dłużników może znaleźć się zwykły obywatel i przedsiębiorca, którzy nie spłacili swoich zobowiązań w terminie.
Niestety zdarza się, że na liście pojawiamy się z powodu oszustwa – gdy ktoś pożyczy pieniądze w naszym imieniu, wykorzystując nasze dane osobowe. W ten spsób „stajemy się dłużnikami” i możemy żyć z kilkoma kredytami, których nie wzieliśmy, i o których nawet nie wiemy.

Czy istnieje minimalna kwota, która upoważnia do wpisania na listę dłużników?

• Jeśli dług jest potwierdzony stosunkiem prawnym np. umową to wystarczy, że zaległość konsumenta wyniesie minimum 200 zł, a przedsiębiorcy minimum 500 zł., aby mogli być oni wpisani na listę dłużników. Od terminu płatności powinno upłynąć minimum 60 dni, a dłużnik powinien otrzymać na 30 dni przed umieszczeniem jego danych w Rejestrze Dłużników BIG wezwanie do zapłaty z informacją o zamiarze i konsekwencjach takiego działania. W powyższy sposób dłużników na czarną listę mogą wpisać jedynie przedsiębiorcy.
• Jeśli dług został stwierdzony tytułem wykonawczym (wyrokiem sądu lub ugodą zawartą przed sądem, opatrzonymi klauzulą wykonalności) kwota oraz okres zaległości nie mają znaczenia. W tym wypadku warunkiem wpisania niesolidnego płatnika na czarną listę dłużników jest wysłanie mu listem poleconym, lub osobiste doręczenie wezwania do zapłaty. Takie działanie musi nastąpić na 14 dni przed przekazaniem danych do Rejestru Dłużników. Jest to rozwiązanie dla wierzycieli będących zarówno konsumentami jak i dla przedsiębiorców.

Jak sprawdzić czy jest się obecnym na liście dłużników?

• Uwaga! Wierzyciel – czyli osoba lub firma, która domaga się spłaty zobowiązań od dłużnika ( na podstawie łączącej ich umowy ) nie ma obowiązku informowania o tym, że wpisała swojego dłużnika na listę. W większości przypadków dłużnicy nawet nie wiedzą, że istnieją na Czarnej liście.
• BIG informuje, że każda osoba, raz na pół roku, ma prawo do bezpłatnego sprawdzenia informacji na swój temat. Wystarczy pobrać Raport o Sobie, który zawiera informację, czy figurujemy w Rejestrze Dłużników, na jaką sumę pieniędzy i kto nas wpisał.
• Oprócz ewentualnej obecności na liście dłużników, powinniśmy sprawdzić, kto szukał informacji na nasz temat. Często dochodzi do nadużyć ze strony oszustów wyłudzających pożyczki używając naszych danych. Do biura informacji gospodarczej polacy sięgają zazwyczaj dopiero wtedy, gdy ktoś odmówi im kredytu lub podpisania umowy abonamentowej na telefon czy telewizję w związku z zadłużeniem widniejącym w rejestrze, o którym nie mieliśmy do tej pory pojęcia. Niestety zdarza się, że „dłużnicy” żyją z kilkoma kredytami, których nie wzięli. O tym, jakie mają zobowiązania informuje ich dopiero telefon od windykatora. Dopiero podczas rozmowy poszkodowania konsumenci uświadamiają sobie, że ktoś pożyczył pieniądze w ich imieniu.

lista-dluznikowJakie konsekwencje ma obecność na liście dłużników?

Ponieważ Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor współpracuje z Biurem Informacji Kredytowej i Związkiem Banków Polskich w zakresie wymiany danych o zadłużeniu, informacje o dłużnikach mogą otrzymać nie tylko banki, ale instytucje z każdego sektora rynku, w celu dokonania oceny wiarygodności potencjalnego klienta. W związku z czym występowanie na czarnej liście może oznaczać dla dłużników poważne kłopoty. Dłużnik może mieć problemy między innymi z otrzymaniem kredytu, pożyczki, podczas dokonywania zakupów na raty, przy zakupie telefonu komórkowego, internetu, telewizji kablowej.

Jak dłużnik może skreślić się z czarnej listy?

Dłużnik i jego zaległości będą obecne na liście nawet przez 10 lat. Tylko całkowita spłata długu umożliwi usunięcie z listy.

Czy każdy może dopisać dłużnika?

Tak. Wystarczy, posiadać: numer dokumentu tożsamości i PESEL/NIP dłużnika, dokument sądowy nakazujący spłatę zobowiązań (opatrzony klauzulą wykonalności).

Jakich informacji oprócz zadłużenia udziela BIG?

BIG udziela trzech rodzajów informacji gospodarczej:

1. Negatywna informacja gospodarcza – o niespłaconym zobowiązaniu finansowym.
2. Pozytywna informacja gospodarcza – o terminowym wywiązywaniu się z zobowiązań finansowych, która pomaga budować pozytywną historię płatniczą.
3. Informację o posłużeniu się podrobionym lub cudzym dokumentem.

Zadłużone panie kontra zadłużeni panowie

Na listach dłużników Krajowego Rejestru Długów przeważają mężczyźni (69%) z zadłużeniem sięgającym 13 miliardów złotych, jednak według raportu TNS sporządzonego dla KRD wynika, że to kobiety dbają o finanse domowe i odpowiadają za opłacanie domowych rachunków.
• I tak w długach czynszowych przeważają kobiety (o 7%).
– 4% z nich przyznaje, że notorycznie spóźnia się z zapłatą
– prawie co piątej zdarza się to od czasu do czasu,
– a co czwartej sporadycznie.
– Połowa pań płaci za zobowiązania regularnie.

• Z kolei panowie dominują w zaległościach za opłaty za telefony komórkowe (30%), telewizję cyfrowa (48%)

Dlaczego nie płacimy długów?

Kobiety zalegające z płatnościami jako przyczyny niepłacenia najczęściej wymieniają roztrzepanie lub po prostu zapominają o swoich zobowiązaniach. Kolejną przyczyną to brak pieniędzy. W trudnej sytuacji finansowej jest znacznie więcej pań (41%), niż panów (59%).

• 45 % ankietowanych kobiet zeznaje, że powodzi jej się całkiem dobrze, pieniędzy spokojnie wystarcza na życie, aczkolwiek nie może sobie pozwolić na wszystkie wydatki.
• Niewystarczające dochody zdeklarowało 26% kobiet.
• Na trudną sytuację materialną narzeka aż 29% pań.
• Co czwartej Polce bardzo ciężko związać koniec z końcem.
• tylko 7% kobiet stać na zaspokojenie wszystkich potrzeb.
• 4% kobiet nie może zaspokoić nawet bieżących potrzeb.
jak-sprawdzic-dlugisPanie zdecydowanie częściej od panów odczuwają dyskomfort z powodu niezapłaconych faktur i od razu chcą spłacić dług, czując się nie w porządku i nieuczciwie. Panowie mniej się tym przejmują i mają rzadziej wyrzuty sumienia , tłumacząc, że brak płatności to nie ich wina– niezapłacone rachunki nie mają wpływu na samopoczucie 28% mężczyzn, podczas gdy u pań odsetek ten jest o 7% niższy.

Kobiety są wyrozumiałe.
Aż 77% badanych kobiet potrafi znaleźć usprawiedliwienie tych, którzy nie płacą swoich zobowiązań. Najczęściej, jeśli zadłużenie spowodowane jest przypadkami losowymi – chorobą, brakiem pracy, pobytem w szpitalu. Tylko 12% nie znajduje wytłumaczenia dla takiej sytuacji.

Zadłużenie Polaków według BIG:

Łączna kwota zaległych płatności klientów podwyższonego ryzyka, odnotowanych
w Rejestrze Dłużników prowadzonym przez BIG InfoMonitor
oraz w Biurze Informacji Kredytowej, na koniec grudnia 2014 roku
wyniosła 40,94 miliarda złotych. Kwota zadłużenia zmniejszyła się na przestrzeni
ostatnich trzech miesięcy o ponad 613 mln złotych.

• 17 214 zł tyle wynosi średnie zaległe zadłużenie statystycznego dłużnika;
• 2,38 mln to liczba klientów podwyższonego ryzyka w Polsce;
• 40,94 mld zł łączna kwota zaległych płatności Polaków;
• 1,1 mld zł o tyle wzrosło zadłużenie w stosunku do 2013 roku;
• 117,5 mln zł to kwota do spłaty należąca do najbardziej zadłużonej osoby w Polsce.